Şirketlerin yüzde 80’i ara zam yapmayı planlıyor

Yasemin SALİH

İngiltere merkezli işe alım şirketi Michael Page International’in küresel gündemi, Türkiye’dekinden çok farklı değil. Şirketin çatı kuruluşu Page Group’un Türkiye Genel Müdürü Fatih Cömert, büyük istifa ve enflasyonun işe alım piyasasına damga vurduğunu belirtirken, “Türkiye’de enfl asyon daha fazla tesirli. Yetenek piyasası birinci çeyrekte rekor kırdı. Artık gündem orta artırımlar. Türkiye yıl ortasında fiyat güncellemesini gündemine aldı” yorumunu yaptı.

Page Group’un en büyük markası olarak Michael Page’in pandemi periyodunda üç aylık periyotlarda fiyat araştırmalarına imza attığını söyleyen Fatih Cömert, 2022’nin birinci yarısını kapsayan araştırmanın sonuçlarını DÜNYA’ya kıymetlendirdi. “Pandemide işin en kıymetli kısmı yetenekleri bulmak, ikinci husus da o yetenekleri elde tutmak oldu” diyen Cömert, yeni devirle ilgili başlıkları aktardı.

Yüzde 20, yılı tek artırımla bitirecek

Yılbaşında şirketlerin büyük kısmı yüzde 38-39 oranında fiyat artışı yaptı. Problem yaşayan otomotiv ve turizmde artışlar düşük kaldı. 2022’nin birinci yarısını geride bırakırken yüksek enfl asyon nedeniyle şirketlerin yüzde 80’i orta artırım yapacaklarını belirtti. Bu şirketlerin birçok minimum fiyata yapılacak artırım oranını bekliyordu. Şu anda bütün şirketler ağır çalışıyor. Yalnızca şirketlerin yüzde 20’si, yılı tek artırımla bitireceğini tabir etti. Sene içinde fiyat artırımı yapacağını söyleyen firmaların yüzde 20’si de her dört çeyrekte güncelleme planladıklarını söyledi.

Şirketler orta artırım oranlarıyla ilgili çalışmalar yaparken TÜİK’in açıkladığı enfl asyon datalarını baz alıyorlar. Kimileri İTO’nun enfl asyon oranını da dikkate alırken, kurdaki gelişmeleri de yakından takip ederek çalışmaya dahil edenler var. Buradan bakıldığında şirketlerin birçok yüzde 30 ila 45 ortasında ara artırım yapacaklar. Kimi şirketler yüzde 60’lara çıkacak fakat çok değil. Birçok şirket de büyük, bilinen holdinglerin nasıl davranacağını takip ediyor, onları referans alıyor.

Ara artırımda ihracat ayrıştırıcı Orta artırım çalışmalarında bölüm değil şirketlerin ihracat yapıp yapmadıkları ayrıştırıcı oldu. Yani şirketin kurlar karşısındaki gücü belirleyici burada. Maliyet artışı da birtakım dallarda tesirli oldu. Süratli tüketim, ilaç üzere dallarda filo, akaryakıt üzere sarfiyatlar alanda çok tesirli oldu. Otomotiv ve turizm de olumsuz etkilenen ve bunu fiyat artışına yansıtan bölümler.

Dijital roller daha değerlendi

Bu periyotta fiyatı en çok artanlar dijital rollerde olan yeteneklerdi. Onlar daha yüksek artırım alıyorlar zira yurtdışındaki şirketlerde çalışma talihleri arttı. Esnek çalışma ile kur cinsinden maaşlı bir iş bulmaları kolaylaştı. E-ticaret, teknoloji tabanlı rolleri olanlar revaçta. Bir de insan kaynakları uzmanlarına yatırım yapılıyor. İnsan kaynaklarının şirketlerdeki gücü ve yaptırımı arttı. Buna karşılık alanda çalışmak zorunda olan rollerde düşüş var.

Deneyimli çalışan yurtdışına yöneldi, yeni mezunların fiyatı arttı

Deneyimli yeteneklerin yurtdışına çıkışları artınca şirketlerin yeni mezunlara yatırım eğilimi arttı. Bu da başlangıç fiyatlarını değiştirdi. Bilhassa İstanbul’da olan kitlenin masraflarıyla birlikte fiyat beklentileri de arttı. Türkiye’nin öne çıkan 10 üniversitesinde eğitim alan gençleri avlamak değerli oldu. Lakin bu gençler yalnızca aylık baz maaşa bakmıyor. Bilhassa mühendislere talep yüksek. Bu gençler 1,5 yılda bir gelişimini görmek istiyor. Durumu, maaşı değişmeli. İşin içeriği değişmeli. Yoksa yeni arayışa giriyorlar. En çok sirkülasyon kıdemsizlerden kıdeme geçildiği periyotta yaşanıyor. Pandemiyle birlikte sirkülasyon mühleti 1,5 yıla geriledi.

Makam aracı yerine para veriliyor

Pandemide yan haklar da değişti. Bilhassa makam aracı ve sürücü üzere haklarda değişim var. Araç verenler markayı birkaç alt segmente indirerek bu hakkı sürdürdü. Kiralama maliyetleri yükseldi. Filosu olanlar da yakıt tasarrufuna gidiyor. Birtakım şirketler araç hakkının yerine belirli bir bütçe sundular. Bu parayla ister yakıt, araç halledersin; istersen metroya biner farklı gereksinimlerin için kullanırsın seçeneğini sundular.